چه بلایی بر سر صنعت نیشکر و کارگران این رشته می آورند؟

 

چندین سال است که صنعت نیشکر بمانند رشته های دیگر صنعت و کشاورزی، با شتاب فاجعه باری به سمت نابودی سوق داده می شود. علت اصلی و اساسی آن هم تسلط باند های غارتگر و دلال هیئت حاکمه سرمایه دار، و اجرای سیاست های اقتصادی است که توسط نهادهای چپاولگر سرمایه داری جهانی امپریالیستی، مثل سازمان تجارت جهانی، صندوق بین المللی پول و بانک جهانی، به حکومت ارتجاعی جمهوری اسلامی دیکته شده است. برای عملی کردن این برنامه های اقتصادی اجبارأ می بایست قوانین و دستورالعمل های جدیدی وضع می شدکه به فرمان خامنه ای و تصویب نهایی مجمع تشخیص مصلحت نظام، اصل44 قانون اساسی را تغییر و اساسأ کلیه منابع و امکانات تولیدی و صنعتی باید از انحصار و تملک دولت خارج و به بخش خصوصی (یعنی هرکس که سرمایه بیشتری دارد اعم از ایرانی یا خارجی) واگذار شود.

به این ترتیب راه نفوذ و تسلط سرمایه ی قدرت های غول پیکر امپریالیستی به ایران می تواند قانونأ باز شود. واقعا که حکومت دست نشانده شاه که ژاندارم امپریالیسم هم بود جرئت این همه وطن فروشی و خوش خدمتی را به امپریالیسم را نداشت.

بعد از تصویب این قانون دولت های مختلف که از باندهای مختلف تشکیل می شدند شروع به حراج اموال مردم که در اسارت دولت بود کردند و با رانت بازی کلیه اموال و دارائی های جامعه را یکی پس از دیگری به غارت بردند. آخرین دزدی اموال مردم توسط باند مافیایی سپاه پاسداران صورت گرفت تملک مخابرات کل کشور بود.

تمامی این خصوصی سازی ها، پیامدهای وحشتناکی را برای کل جامعه بویژه کارگران و زحمتکشان به همراه داشته است: مثلا بیکارسازی صدها هزارکارگر و فلج شدن فعالیت های تولیدی و صنعتی و به دنبال آن واردات وحشتناک کلیه نیازمندی های جامعه از کشورهای سرمایه داری، همچنین بحران های اخلاقی و اجتماعی و روانی.

یکی از مراکزی که قرار است به بخش خصوصی واگذار شود کشت و صنعت هفت تپه است که عملأ با مدیریت های فاسد شرایط ورشکستگی را برایش فراهم نمودند. این کار با واردات شکر توسط مافیای این رشته انجام شد به اندازه ای که بازار را تا سالها اشباع کردند و شکر تولید داخل برای عرضه خریداری نداشت. حالا حدود چند سالی است که به همین بهانه تعدیل نیرو را آغاز نموده اند، بطوری که در نیشکر هفت تپه که زمانی بیش از هفت هزار کارگر داشت، امروزه حدود چهار هزار نفر کار می کنند. همچنین کشت و صنعت کارون که تا سال 85 تقریبا 13 هزار کارگر داشت، و هم اکنون حدود 6 هزار کارگر دارد. این در شرایطی است که بقول کارشناسان کوبائی، بدلیل مرغوبیت زمین های خوزستان و آب کافی رودخانه عظیم کارون، مساعدترین شرایط را برای برداشت تا 3 بار محصول در سال را دارا می باشد.

هم اکنون کشت و صنعت هفت تپه حدود 12 هزار هکتار زمین مرغوب کشاورزی تحت اختیار دارد. کشت و صنعت کارون شوشتر حدود 25 هزار هکتار. طرح و توسعه نیشکر که شامل 7 طرح به نامهای:1- دیبل2- فارابی3- شعیبیه (خمینی) 4- امیرکبیر5 - سلمان فارسی6- دهخدا  7- میرزا کوچک خان است. هر کدام از این طرح ها حدودأ 18 هزار هکتار از زمین های مرغوب کشاورزی را در اختیار دارد. و هرکدام از این طرح ها نیروی کاری بالغ بر 2500 تا 3000 کارگر دارد که البته همگی آنها بصورت قراردادی یکساله مشغول به کارند و هیچکس استخدام رسمی نیست.

در حال حاضر هیچ کدام از این مجموعه هایی که در زمینه تولید شکر مشغولند امیدی به ادامه کار ندارند و با بحران مواجه هستند. کارگران آن ها تا میانه اسفند ماه چندین ماه حقوق معوقه داشتند که طبق معمول برای خاموش کردن صدای اعتراضات قبل از شب عید این حقوق ها را به آن ها دادند تا دوباره در سال جدید، برای چند ماه همین آش باشد و همین کاسه. برای نمونه کارگران هفت تپه که سابقه مبارزاتی چند ده ساله دارند و حدودأ در دو سال اخیر شاهد مبارزات جدی با مدیریت های فاسد دولتی داشته اند و با زندان و اخراج و تهدید و ضرب و شتم زیادی مواجه بوده اند، و سازمان تامین اجتماعی هم تا شب عید دفترچه های بیمه کارگران و خانواده های آنها را تمدید نکرده بود. البته می گویند علتش اینست که شرکت کشت و صنعت هفت تپه بدهی چندین میلیاردی به سازمان تامین اجتماعی دارد. تمدید نکردن دفترچه بیمه باعث مشکلات عدیده ای برای خانواده های کارگر شده بود. کارگران اکثرأ به دلیل عدم پرداخت حقوق های معوقه مدت ها به کسبه محل بدهکار بودند و این باعث شرمندگی و تحقیر آنها شده بود.

کارگران هفت تپه پس از یک دوره مبارزه قهرمانانه که دوسال گذشته داشتند و منجر به تشکیل سندیکا گردید بدلیل انعکاس مثبت مبارزاتی که در کل جامعه داشت باعث غضب حکومت گشت و پس از مدتی اقدام به تفرقه افکنی، ارعاب، بازداشت و زندان فعالین کارگری نمود و با دست زدن به تغییرات وسیع مدیریتی، و پرونده سازی برای کارگران فعال، تا حدودی توانست بین پیشروان و توده وسیع کارگران فاصله ایجاد کند. لازم به ذکر است که عناصر رده بالای مدیریت جدید اکثرأ از عناصر مزدور و مفتخور اطلاعاتی تشکیل شده اند، از جمله رئیس هیئت مدیره شخصی به نام کاظمینی است و قبلا در پست معاون سیاسی امنیتی استان خوزستان بوده است. دفتر کارش البته در تهران است.

در حال حاضر جو کارخانه به شدت امنیتی شده ،برای مثال کارگران را تحت فشار قرار دادند تا شورای مسخره اسلامی تشکیل دهند، تا در مقابل سندیکا شاخ شود. از 4500 نفر کارگر حدود 200 نفر توانستند جمع کنند که این توطئه هم عملا شکست خورد.

یکی دیگر از مسائلی که باعث غضب مدیریت فاسد دولتی شده بود و سندیکا را تحت فشار قرار می داد، پیگیری سندیکای کارگران در خصوص واحد ماسه شوئی سلیس بود که عایدی زیاد آن معلوم نبود کجا می رود. بویژه اینکه به شکل کاملا غیرعادی شبانه ماسه ها را خارج می نمودند.

در حال حاضر مدیریت دولتی به پشتوانه وحشیگری و سرکوبی که دولت بر کل جنبش اجتماعی اعمال کرده است تا حدودی توانسته فضای کارخانه را امنیتی و کارگران را مرعوب سازد، غافل از آنکه این فضا به شدت شکننده و موقتی خواهد بود. چرا که حاکمیت از لحاظ اقتصادی عاجزتر و ضعیف تر از آن است که حتی بتواند مطالبات حداقلی و نازل کارگران را برآورده کند. از سوی دیگر، کار دولت ضد کارگری به لحاظ اعتبار سیاسی، امروز خیلی زار است و بحران شدید تمام ارکان حکومت را فراگرفته است.

در نتیجه سال جدید، ما انتظار داریم که در محیط های کار و زندگی خود شاهد مبارزات جدی تری برای احقاق حقوق اقتصادی، سیاسی و اجتماعی مان باشیم. برای هدایت و به سرانجام رساندن این مهم باید با دقت و هوشیاری بیشتری، استحکامات خود را امیدوارانه بنا کنیم.

در این راستا یکی از خواسته های مهم ما باید آزادی و یا بازگشت به کار کلیه کارگرانی باشد که به زندان افتاده اند و یا اخراج گردیده اند.

همچنین ما کارگران باید بطور قاطع تر و جدی تری خواهان رسمیت بخشیدن به تشکلات مستقل توده ای خود باشیم، و همزمان برای ایجاد تشکل های گوناگون خود در محیط های کاری به دور از چشم جاسوسان دولت مستبد و ضد کارگر تلاش کنیم.

اردیبهشت ماه 89

جمعی از فعالین کارگری  (jafk)

k-jafk.blogfa.com

 

ضمیمه:

تاریخچه کشت نیشکر در ایران و جهان


نیشکر از گیاهان مهم قندی است که کشت و کار آن سابقه طولانی دارد. ساقه نیشکر دارای 14 تا 17 درصد ساکارز بوده از ساقه نیشکر در تهیه کاغذ و مقوای ساختمانی و همچنین بعد از استخراج قند ملاس و تفاله آن به عنوان محصول جانبی از آنها به ترتیب در تهیه الکل و تغذیه دام استفاده میشود. سابقه کشت این گیاه حدود 600 سال قبل از میلاد در گینه و اندونزی و هند گزارش شده است. اسکندر در بازگشت از هندوستان آن را به اروپا برد. قبل از اسلام نیشکر در عربستان و ایران و مصر کشت میشده است. حکومت های جابراسلامی در نیشکر کاری و شکرگیری از نیشکر در ممالک تحت تصرف خود سهم بسزایی داشته اند. به هر حال در اکثر کتابهای تاریخی ایرانیان را اولین مردمی میدانند که از نیشکر شکر استخراج کرده اند. کشت نیشکر در خوزستان 700 تا 800 سال قبل از میلاد رواج داشته و کلمه خوزستان به معنی شکرستان میباشد. کشت نیشکر در خوزستان آنقدر زیاد بوده که خلفای عباسی روزانه هزار دینار به عنوان مالیات از نیشکر کاران عایدی داشته اند. آغاز فعالیت برای کشت نیشکردر خوزستان در سال 1316 الی 1318 بوده ولی شروع جنگ جهانی و کارشکنی شرکت نفتی سابق ایران و انگلیس باعث عدم رسیدگی به این فعالییت شد. با همکاری FAO در سال 1330 برنامه کشت نیشکر در خوزستان پایه گذاری شد و تا امروز ادامه داشته بطوریکه در حال حاضر برنامه توسعه نیشکر یکی از بزرگترین طرح های اقتصادی است. سطح زیر کشت این محصول در سال ۱۳۶۵ به مقدار 28000 هکتار با متوسط عملکرد 83 تن ساقه در هکتار بوده.


وضعیت زیست محیطی نیشکر

نیشکر گیاه خاص مناطق گرمسیر و نیمه گرمسیری است در نواحی که میانگین حرارت ماهیانه طی سال حدود 20 درجه سانتیگراد است کشت و کار آن امکان پذیر است. درجه حرارت متوسط برای رشد و نمو و ساختن قند کافی در ساقه ها لازم است بین 30 درجه تا 34 درجه می باشد. حرارت روی جذب آب توسط گیاه تاثیر زیادی دارد بطوریکه در حرارت 28 تا 30 درجه جذب آب حداکثر است و در حرارت 10 درجه جذب آب به شدت کاهش می یابد جذب عناصر غذایی هم تابع درجه حرارت است بطوریکه در حرارت زیر 19 درجه جذب ازت انجام نمی شود حرارت روی جوانه زنی قلمه ها نیز تاثیر دارد بطوریکه بهترین حد جوانه زنی در درجه حرارت 34 درجه است. حداقل حرارت برای جوانه زنی قلمه ها 12 درجه می باشد نیشکر در حرارت کمتر از 20 درجه پنجه نمی زند ولی با افزایش حرارت پنجه زنی افزایش می یابد. حرارت پنجه زنی بعضی از ارقام حدود 32 درجه است و تنها عامل محدود کننده ی رشد نیشکر سرما و خشکی است بطوریکه اگر حرارت به صفر یا زیر صفر برسد در مدت 24 ساعت جوانه های انتهایی آسیب می بینند و اگر یک هفته ادامه داشته باشد تمام اندام های هوایی از بین می روند. نیشکر برای رشد و نمو خود نیاز به رطوبت فراوان دارد یک بوته کامل نیشکر روزانه حدود 4 لیتر آب تبخیر می کند. جذب عناصر غذایی تابع میزان رطوبت خاک است نیشکر در 6 ماه اول رشد و نمو به حرارت و رطوبت مناسب نیاز دارد. البته رطوبت بیش از اندازه مضر است. نیشکر برای رشد و نمو به 30 تا 50 هزار متر مکعب آب نیاز دارد ضریب تبخیر و تعرق نیشکر حدود 150 تا 200 لیتر آب است. در سال اول معمولا حدود 30 مرتبه آبیاری نیاز دارد و در هر مرتبه 100 تا 200 میلیمتر آب نیاز دارد فواصل آبیاری در ماه های تیر و مرداد هر هفت روز یکبار و در شهریور ماه به بعد فواصل دور آبیاری 20 تا 25 روز خواهد بود. خاک های عمیق با بافت متوسط تا نیمه سنگین برای نیشکر مفید است. نور یکی دیگر از عوامل محیطی است که روی پنجه زدن و رشد و نمو نیشکر مفید است. در روز های خیلی کوتاه نیشکر به گل می رود . هوای ابری به مدت طولانی باعث نرمی ساقه های نیشکر می شود. یکی دیگر از عوامل محیطی که روی رشد و نمو در نیشکر و کلا در نباتات تاثیر دارد باد است. بطوریکه باد شدید در مزارع نیشکر باعث شکستگی و ورس نیشکر می شود


ریخت شناسی نیشکر

ریشه: ازدیاد نیشکر بصورت قلمه میباشد. پس از آنکه قلمه در شرایط مناسب محیطی قرار گرفت ریشه های نازک و یکنواخت سفید رنگ از آن خارج می شود پس از آنکه ساقه رشد کرد ریشه های ساقه بوجود می آید این ریشه ها خیلی محکم تر از ریشه های قلمه ای میباشند در داخل خاک معمولا سه نوع ریشه بوجود می آید.
الف- ریشه های سطحی: که دارای انشعابات زیادی میباشند طول آنها وابسته به رقم و بین 50 تا 250 سانتیمتر است.
ب- ریشه های میانی: این ریشه ها را ریشه های پشتیبان نیز میگویند و نقش آن تثبیت گیاه میباشد. رنگ آنها سفید و دارای سرعت رشد زیادی میباشند و عمیق تر از ریشه های سطحی هستند.

ج- ریشه های عمیق: این ریشه ها بطور مستقیم در خاک فرو میروند و ممکن است تا عمق چند متری نفوذ کنند در مناطق حاره در صورتی که رطوبت کم باشد این ریشه ها بسرعت در زمین فرو میروند. بعضی از ارقام نیشکر دارای قدرت تولید ریشه های زیاد بوده و عواملی مانند واریته و حرارت و رطوبت و جنس خاک و... روی وضع پخش و نمو ریشه تاثیر دارد.

ساقه: ساقه نیشکر به شکل استوانه ای و دارای مغز است که ذخایر ساکارز بیشتر در قسمت های مرکزی و پایینی آن میباشد. قسمت فوقانی ساقه همانند قسمت فوقانی چغندر غنی از عناصر معدنی و فروکتوز و کلوکز است. ساقه از گره ها و میان گره ها تشکیل شده است. معمولا قسمتی از ساقه زیر خاک است. طول ساقه در انواع مختلف متاوت است وحدود 2 و حداکثر تا 6 متر به قطر 2تا6 سانتیمتر میباشد. در هر گره حداقل یه جوانه مولد ساقه و حلقه ای از جوانه های مولد ریشه های نابجا وجود دارد. جوانه های گره های سطح خاک و زیر خاک فاقد خواب بوده و توانایی تولید پنجه های زیادی دارند. در بعضی از مزارع نیشکر از گره های نزدیک سطح خاک ریشه هایی خارج می شود. علت این امر مربوط به رطوبت زیاد در سطح زمین است. در قسمت پایین جوانه های جانبی یک برآمدگی وجود دارد که محل اتصال غلاف به ساقه است. کار غلاف محافظت از جوانه های جانبی می باشد.

برگ: برگ ها بصورت متناوب روی ساقه از محل گره ها خارج می شوند. هر برگ از پهنک و غلاف تشکیل شده است. طول برگ ها مکن است به یک متر حتی بیشتر نیز برسد. رنگ برگ ها در قسمت بالایی سبز تیره و در محل غلاف سبز روشن می باشد. البته رنگ برگ ها از سبز مایل به زرد تا سبز تیره در ارقام مختلف متفاوت است. پهنک دارای یک رگبرگ اصلی است برگ نیشکر دارای زبانک و گوشوارک می باشد.

گل: نیشکر بعد از 12 تا 24 ماه رشد رویشی چنانچه تحت شرایط روزهای بسیار کوتاه قرار بگیرد تولید گل میکند گل آذین نیشکر بصورت خوشه ای مرکب و دارای انشعاب زیاد به طول 30 تا 100 سانتی متر و از انتهای ساقه بوجود می آید گل دارای 3 پرچم و مادگی می باشد بسیاری از ارقام زراعی نر عقیم بوده و بذر تولید نمی کنند گل های انتهایی بارور و گل های پایین تر عقیم هستند بذر نیشکر شبیه دانه گندم است دانه قدرت حیاتی کمی داشته و بعد از رسیدن پس از مدت کوتاهی از بین می رود. هنگام گل کردن مقدار قند ساقه ها کاهش می یابد. در مزارع برای جلوگیری از به گل رفتن نیشکر می توانیم با پاشیدن علف کش دای کوات مانع به گل روی نیشکر شویم. بعد از گلدهی رشد طولی ساقه متوقف می شود.